"ज्योतिराव फुले ते महात्मा फुले अशी पदवी घेणारे"
महात्मा फुले नावाने लोकप्रिय, हे महाराष्ट्रातील भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते, विचारवंत, जातिविरोधी समाजसुधारक आणि लेखक होते. सामाजिक प्रबोधन, अस्पृश्यता व जातिव्यवस्थेचे निर्मूलन, आणि स्त्रियांना व मागास जातीच्या लोकांना शिक्षण देण्याचे कार्य त्यांनी कार्य केले
शेतकऱ्यांचे आसूड' हा महात्मा फुले यांचा प्रसिद्ध ग्रंथ होय. तत्कालीन समाजातील जातिभेद अनिष्ट प्रथा, तसेच समाजातील उच्चवर्णीयांची मक्तेदारी याविरुद्धची प्रतिक्रिया महात्मा फुले यांच्या साहित्यातून उमटलेली होती. त्याकाळच्या समाजाला प्रबोधनाची व सामाजिक परिवर्तनाची वाट दाखविण्यासाठी त्यांनी लिहिलेले ग्रंथ हे मार्गदर्शक व प्रेरणादायी ठरले. समताधिष्ठित समाजाच्या निर्मितीमध्ये महात्मा फुले यांनी मोलाचे योगदान दिलेले आहे. त्यांचे कार्य समाजाला प्रेरणादायी असल्याचे सर्वमान्य आहे
बहुजन समाजाचे अज्ञान, दारिद्ऱ्य आणि समाजातील जातिभेद पाहून त्यांनी ही सामाजिक परिस्थिती सुधारण्याचा निश्चय केला. त्यांनी इ.स.१८४८ साली पुण्यामध्ये बुधवार पेठेतील भिडे यांच्या वाड्यात महाराष्ट्रातील मुलींची पहिली मराठी शाळा काढून तेथील शिक्षिकेची जबाबदारी पत्नी-सावित्रीबाईंवर सोपविली. आणि यानंतर जोतीबांनी अस्पृश्यांसाठी शाळा सुरू केल्या.
महात्मा ज्योतिराव फुले यांना त्यांच्या अनुयायांनी आणि प्रशंसकांनी भारतातील सामाजिक सुधारणा आणि शिक्षणासाठी दिलेल्या योगदानाबद्दल आदर आणि कौतुक म्हणून “महात्मा” ही पदवी प्रदान केली. Mahatma Phule Information In Marathi “महात्मा” या शीर्षकाचा अर्थ हिंदीमध्ये “महान आत्मा” किंवा “पूज्य व्यक्ती” असा होतो आणि ज्यांना अपवादात्मक ज्ञानी, सद्गुणी आणि ज्ञानी मानले जाते अशा व्यक्तींना दर्शविण्यासाठी वापरला जातो.
ज्योतिरावांचे शिक्षण, विशेषत: स्त्रिया आणि कनिष्ठ-जातीच्या समुदायांमध्ये शिक्षणाचा प्रसार करण्यासाठी अथक प्रयत्न आणि सामाजिक अन्याय आणि भेदभावाला त्यांचा तीव्र विरोध यामुळे त्यांना महाराष्ट्रातील आणि त्यापलीकडेही लोकांमध्ये व्यापक प्रशंसा आणि आदर मिळाला. त्यांच्या कल्पना आणि शिकवणींनी अनेक सामाजिक सुधारणा चळवळी आणि नेत्यांना प्रेरणा दिली आणि त्यांचा वारसा आजही लोकांना प्रेरणा देत आहे.
ज्योतिरावांना प्रथम “महात्मा” म्हणून नेमके केव्हा संबोधले गेले हे स्पष्ट नाही, परंतु ही पदवी त्यांच्या हयातीत त्यांच्याशी जोडली गेली आणि तेव्हापासून त्यांच्या नावाचा एक भाग आहे. ज्योतिरावांना महात्मा, Mahatma Phule Information In Marathi जोतिबा आणि ज्योतिराव यांच्यासह अनेक उपाधींनी ओळखले जाते आणि त्यांना भारतीय इतिहासातील एक महान समाजसुधारक म्हणून स्मरणात ठेवले जाते.
महात्मा फुले यांनी शिवाजी महाराजांची समाधी शोधून काढली व त्यांनी प्रथम शिवजयंती साजरी करण्यास सुरुवातही केली त्यांना कुळवाडी भूषण असेही म्हटले जाते.
महात्मा फुले यांचे कार्य समाजासाठी अग्रगण्य कार्य आहेत पण आज समाजात काही भेदभाव निर्माण म्हणून अनेक प्रकारे त्यांच्यावर गल्लीछ प्रकारे आरोप केले जातात अश्या अफवांना बळी न पडता आपण महात्मा फुले यांनी केलेल्या कार्याचा सतत आढावा घेतला पाहिजे तसेच आपणही समाजकार्यात उतरून सामाजिक वातावरण गढूळ करणाऱ्यांना चांगलाच चाप दिला पाहिजे..
Leave Comments
Post a Comment